In de Telecommunicatiewet staan verplichtingen voor telecomaanbieders en andere bedrijven. OPTA houdt toezicht op meer dan tien gebieden en zorgt zo dat marktpartijen fatsoenlijk omgaan met consumenten. Enerzijds voert OPTA steekproefsgewijs controles uit. Anderzijds begint toezichtswerk vaak met signalen over mogelijke overtredingen. OPTA ontvangt zulke signalen van marktpartijen, politiek en consumentenorganisaties. Bovendien komen klachten van consumenten binnen via de website van ConsuWijzer, het gezamenlijke loket van OPTA, de NMa en de Consumentenautoriteit. Wanneer telecomaanbieders of andere bedrijven zich niet aan de regels houden en de consument daarvan schade ondervindt, treedt OPTA op.
Overtredingen
OPTA zal bedrijven die zich niet aan de regels houden eerst aanspreken op hun gedrag. Als dit niet leidt tot het beëindigen van de overtreding, kan OPTA sancties opleggen. Zoals een boete of een last onder dwangsom.
Samenwerking
OPTA werkt samen met andere toezichthouders aan de bescherming van consumenten. Zo heeft OPTA een samenwerkingsprotocol met de Consumentenautoriteit, waarin afspraken staan over welke toezichthouder het voortouw neemt bij overlappende bevoegdheden. Waar nodig stemmen de toezichthouders de aanpak van problemen gezamenlijk af.
Zelfregulering
Voor sommige onderwerpen bestaat geen wet- en regelgeving die alle problemen oplost. Partijen kunnen dan op eigen initiatief of op verzoek van OPTA onderlinge gedragsregels afspreken. Zo heeft een aantal internetaanbieders afspraken gemaakt om overstapproblemen aan te pakken. En hebben aanbieders van sms-diensten in een gedragscode vastgelegd hoe zij hun diensten aan consumenten aanbieden.