OPTA Publicaties

Brief over intrekken notificaties marktanalyse ontbundelde toegang tot zakelijke glasvezelnetwerken (FttO) en hoge kwaliteit wholesale breedbandtoegang en -huurlijnen (HKWBT/HL)

Fri, 04 May 2012 00:00:00 +0200

OPTA heeft op 21 februari 2012 twee ontwerpbesluiten aangeboden aan de Europese Commissie (genotificeerd). Het betrof de marktanalyse ontbundelde toegang tot zakelijke glasvezelnetwerken (FttO) en de marktanalyse wholesale breedbandtoegang en -huurlijnen (WBT/HL). Met deze brief informeert OPTA marktpartijen over de intrekking van de notificaties FttO en hoge kwaliteit WBT/HL.

Uitspraak rechter over kortingenzaak KPN

Thu, 03 May 2012 00:00:00 +0200

OPTA heeft KPN op 20 mei 2010 een boete opgelegd van 720.000 euro omdat het telecombedrijf door fouten in de facturering per saldo te hoge kortingen heeft verstrekt aan bepaalde zakelijke klanten. Hierdoor heeft KPN gelijksoortige klanten verschillende voorwaarden en tarieven gerekend voor dezelfde dienst. KPN mag echter geen selectieve aanbiedingen doen vanwege haar machtspositie op de zakelijke markt (non-discriminatieverplichting). Daarom heeft OPTA KPN beboet. KPN heeft vervolgens bezwaar aangetekend bij OPTA. In de beslissing op bezwaar van 5 oktober 2010 heeft OPTA de bezwaren van KPN ongegrond verklaard. Wel heeft OPTA de berekening van de boetehoogte heroverwogen en verlaagd naar 540.000 euro. KPN is vervolgens in beroep gegaan bij de Rechtbank Rotterdam. De rechter heeft op 1 maart 2012 uitspraak gedaan.

Beroep
In haar beroep heeft KPN onder andere aangegeven dat er sprake was van onopzettelijke en onbewuste administratieve fouten. OPTA bestrijdt dit niet. KPN wijst erop dat het hier gaat om fouten ten opzichte van volstrekt willekeurige klanten, waarbij sommige klanten zijn bevoordeeld en andere benadeeld, dat zij deze na ontdekking direct bij OPTA heeft gemeld en de te hoge kortingen heeft teruggevorderd. KPN betwist verder dat concurrenten door de fouten zijn benadeeld. OPTA voert aan KPN deze fouten heeft gemaakt, ondanks eerdere waarschuwingen om verbeteringen aan te brengen in haar administratie. Daarnaast wijst OPTA erop dat er voor de vraag of er sprake is van een overtreding niet relevant is of KPN zich al dan niet bewust is geweest van de administratieve fouten.

Oordeel rechter
Voor het vaststellen of er sprake is van een overtreding, is niet relevant of deze opzettelijk en bewust is gepleegd, aldus de rechter. Hiermee schaart de rechter zich achter dit standpunt van OPTA. Echter, KPN heeft zich in de overeenkomst die zij met de betreffende klanten sloot, aan de door OPTA toegestane tarieven en voorwaarden gehouden. De verkeerde facturering heeft daarbij niet alleen tot te hoge maar ook tot te lage kortingen geleid. De rechter weegt verder mee dat KPN, nadat zij de fouten ontdekte, actie heeft ondernomen om de fouten te herstellen door de teveel verstrekte kortingen terug te vorderen. Daarom oordeelt de rechter dat er in dit specifieke geval geen sprake was van een overtreding van de non-discriminatieverplichting. Hiermee haalt de rechter een streep door de boete van OPTA.
OPTA gaat niet in beroep tegen de uitspraak van de rechter.

Beslissing op bezwaar boete KPN foutieve invoer kortingen

Thu, 03 May 2012 00:00:00 +0200

KPN heeft vervolgens bezwaar aangetekend bij OPTA. In de beslissing op bezwaar van 5 oktober 2010 heeft OPTA de bezwaren van KPN ongegrond verklaard. Wel heeft OPTA de berekening van de boetehoogte heroverwogen en verlaagd naar 540.000 euro.

KPN is vervolgens in beroep gegaan bij de Rechtbank Rotterdam. De rechter heeft op 1 maart 2012 het beroep van KPN gegrond verklaard.

OPTA gaat niet in beroep tegen de uitspraak van de rechter.

Boetebesluit KPN foutieve invoer kortingen

Thu, 03 May 2012 00:00:00 +0200

KPN heeft vervolgens bezwaar aangetekend bij OPTA en is in beroep gegaan bij de Rechtbank Rotterdam. De rechter heeft op 1 maart 2012 het beroep van KPN gegrond verklaard.

OPTA gaat niet in beroep tegen de uitspraak van de rechter.

Marktcijfers vierde kwartaal 2011

Tue, 01 May 2012 00:00:00 +0200

OPTA publiceert de marktcijfers over het laatste kwartaal van 2011. Deze structurele marktmonitor laat de ontwikkelingen op het gebied van mobiele diensten, telefonie, breedband en televisie zien.

Mobiele diensten
Dit kwartaal neemt zowel het aantal mobiele abonnementen, als het verbruik van mobiel internet toe. Het aantal belminuten en het aantal verstuurde sms’jes neemt af, evenals de omzet uit sms-diensten. Ondanks een daling van de omzet uit sms’jes is de totale omzet uit mobiele diensten dit half jaar gestegen: van 2,5 miljard naar 2,6 miljard euro. Aan het eind van dit kwartaal zijn er 21,8 miljoen mobiele aansluitingen. Dit zijn er zo’n 400.000 meer dan het kwartaal ervoor. Bijna 1,0 miljoen van deze aansluitingen worden gebruikt voor machine-to-machine toepassingen. Machine-to-machine is een dienst waarmee machines draadloos informatie uitwisselen, bijvoorbeeld het op afstand uitlezen van energiemeters. Het aantal abonnementen met mobiel breedband is van 7,7 miljoen naar 8,7 miljoen gestegen. Hiervan zijn 7,6 miljoen aansluitingen via een smartphone. De overige 1,1 miljoen abonnementen zijn enkel voor mobiel internet, bijvoorbeeld voor tablets en laptops.

Vaste telefonie
Sinds eind 2010 daalt het aantal vaste lijnen. In dit kwartaal is het aantal vaste aansluitingen met zo’n 22.000 gedaald ten opzichte van het kwartaal ervoor. Eind 2011 zijn er 7,1 miljoen aansluitingen. Met een stijging van 1,5 procentpunt in het laatste kwartaal van 2011 is 65% van de laagcapacitaire aansluitingen digitaal. In dit digitale segment stijgt UPC naar een marktaandeel van tussen de 20% en 25%. De eerder ingezette daling van gereguleerde diensten als WLR en C(P)S zwakt af. In het vierde kwartaal van 2011 nemen alternatieve aanbieders ongeveer 295.000 WLR-aansluitingen af bij KPN om telefonie te kunnen aanbieden. Ongeveer 354.000 abonnees nemen hun belminuten voor de vaste lijn af via een andere aanbieder dan KPN.

Televisie
Eind 2011 is het aantal televisieabonnementen gestegen tot 7,7 miljoen. Hiervan is 77% een abonnement met digitale televisie, vorige kwartaal was dit nog 75%. Het aantal huishoudens dat alleen nog analoog via de kabel kijkt, is gedaald tot 1,7 miljoen. 66% van de kabelabonnees kijkt digitale televisie. Dit zijn er 102.000 meer dan het vorige kwartaal. Ten opzichte van eind 2010 hebben UPC en Ziggo marktaandeel verloren aan KPN.

Breedband
Met bijna 6,5 miljoen aansluitingen eind 2011 is het aantal breedbandabonnementen in een kwartaal met ongeveer 0,6% gestegen. Het aantal DSL-aansluitingen (internet via het kopernetwerk van KPN) is in die periode met 1,5% gedaald, terwijl breedband via kabel- (+2,4%) en glasvezelaansluitingen (+12,3%) stijgen. In vergelijking tot het vorige kwartaal zijn de marktverhoudingen ongeveer gelijk gebleven.

Bundels
Triple play, dit is een bundel met breedband, televisie en vaste telefonie, blijft de meest populaire bundel. Eind 2011 hadden 2,8 miljoen huishoudens een dergelijk abonnement. Dit zijn er 0,2 miljoen meer dan het kwartaal ervoor. De op één na populairste bundel, met breedband en televisie, verliest aan populariteit en wordt eind 2011 iets meer dan één miljoen keer afgenomen. Dit is een daling van 10,4% ten opzichte van het vorige kwartaal. Aan de andere kant is quadruple play, bundels met ook een abonnement voor mobiel, aan een opmars begonnen. In het vierde kwartaal van 2011 heeft ongeveer een kwart miljoen huishoudens zo’n bundel. Met name Ziggo, maar ook UPC en KPN zijn sterke spelers op het gebied van bundels.

Besluit marktanalyse vaste telefonie 2012

Fri, 27 Apr 2012 00:00:00 +0200

OPTA publiceert het marktanalysebesluit vaste telefonie 2012. Het betreft de wholesale – en retailmarkten voor vaste telefonie. In de marktanalyse stelt het college vast dat KPN N.V. en haar groepsmaatschappijen beschikken over een aanmerkelijke marktmacht op de wholesalemarkten voor enkel-, twee- en meervoudige gespreksdiensten en de retailmarkten voor twee- en meervoudige gesprekken. Het college legt KPN daarom een aantal verplichtingen op. Op de wholesalemarkten moet KPN ondermeer gespreksopbouw/C(P)S en wederverkoop van de telefoonaansluiting (WLR) leveren. Op de retailmarkten moet KPN voldoen aan ondergrens tariefregulering en aan eindgebruikers een minimale prijs vragen voor vaste telefoniediensten. Zo wordt gewaarborgd dat andere aanbieders niet uit de markt worden gedrukt door te lage prijzen van KPN.

In juli 2011 is het ontwerpbesluit over de wholesalemarkten geconsulteerd en in december en het aanvullend ontwerpbesluit over de retailmarkten. Een groot aantal marktpartijen heeft zienswijzen gegeven. Daarna is het ontwerpbesluit aangeboden aan de Europese Commissie (genotificeerd). De bevindingen van marktpartijen en de Europese Commissie zijn opgenomen in het besluit. Het besluit treedt in werking op 1 mei 2012.

Besluit marktanalyse lage kwaliteit wholesale breedbandtoegang (LKWBT)

Fri, 27 Apr 2012 00:00:00 +0200

OPTA publiceert het marktanalysebesluit lage kwaliteit wholesale breedbandtoegang. Het betreft de wholesalemarkt voor lage kwaliteit breedbandtoegang tot het netwerk van KPN (LKWBT). Met deze toegang kunnen andere marktpartijen onder andere breedband internetdiensten leveren aan eindgebruikers. In de marktanalyse concludeert het college dat de markt voor lage kwaliteit wholesale breedbandtoegang daadwerkelijk concurrerend is. De verplichtingen die KPN in 2008 in deze markt zijn opgelegd, zijn niet langer nodig en worden ingetrokken.

In oktober 2011 is het ontwerpbesluit wholesale breedbandtoegang en -huurlijnen geconsulteerd. Een groot aantal partijen heeft een zienswijze gegeven. Daarna is het ontwerpbesluit genotificeerd bij de Europese Commissie. De Europese Commissie heeft aangegeven ernstige twijfels te hebben bij de verplichtingen op de markt voor hoge kwaliteit wholesale breedbandtoegang en –huurlijnen. Het college heeft daarom besloten het besluit over de markt voor lage kwaliteit wholesale breedbandtoegang afzonderlijk vast te stellen. De bevindingen van marktpartijen en de Europese Commissie zijn opgenomen in het besluit. Dit besluit treedt in werking op 1 mei 2012.

CBb stelt OPTA in het gelijk inzake marktanalyse Radiotransmissie

Wed, 25 Apr 2012 00:00:00 +0200

Op 12 april 2012 heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) uitspraak gedaan in het beroep van Broadcast Newco Two B.V. (hierna: BNT) tegen het marktanalysebesluit Radiotransmissie van OPTA van 21 januari 2009. Het CBb heeft het beroep van BNT ongegrond verklaard. OPTA heeft volgens het CBb terecht afgezien van ex ante regulering van radiotransmissiediensten.

Achtergrond
OPTA moet van de Europese Commissie een aantal markten verplicht onderzoeken om te kijken of zich daar concurrentieproblemen voordoen. Als dan uit de dominantieanalyse blijkt dat er onvoldoende concurrentie is, legt OPTA ex ante regulering op. Bij de markt voor radiotransmissie geldt deze verplichting niet.

Dat betekent dat deze markt eerst de ‘drie criteriatoets’ moet doorstaan, voordat OPTA eventueel ex ante regulering oplegt. Deze criteria zijn: hoge, blijvende toetredingsbelemmeringen voor concurrenten, geen uitzicht op daadwerkelijke concurrentie en onvoldoende mogelijkheden om met behulp van het mededingingsrecht eventuele concurrentieproblemen te verhelpen. OPTA heeft de markt voor radiotransmissie aan de drie criteriatoets onderworpen, en geconcludeerd dat deze markt aan geen van deze criteria voldoet. Daarom heeft OPTA besloten de markt voor radiotransmissie niet te reguleren.

Beroep en uitspraak CBb
In beroep voerde BNT onder meer aan dat OPTA eerst een dominantieanalyse had moeten uitvoeren. Het CBb volgt dat betoog niet, omdat de markt voor radiotransmissie niet (langer) één van de markten is die OPTA verplicht moet onderzoeken. Het CBb wijst daarbij op zijn vaste jurisprudentie, die erop neerkomt dat OPTA dergelijke markten alleen aan ex ante regulering mag onderwerpen indien is voldaan aan de drie criteriatoets.
Vervolgens is het CBb nagegaan of OPTA de drie criteriatoets goed heeft uitgevoerd.

Het CBb onderschrijft het standpunt van OPTA dat geen sprake is van hoge toetredingsbelemmeringen van niet voorbijgaande aard. BNT heeft ook niet aannemelijk gemaakt dat de door haar genoemde relatieve nadelen dusdanig groot zijn dat de Telecommunicatiewet, eventueel aangevuld met de Mededingingswet, niet volstaat om de markt voor radiotransmissie voldoende concurrerend te krijgen. Daarbij neemt het CBb in aanmerking dat BNT al ten tijde van het besluit daadwerkelijk concurreerde met KPN. Daarom verklaart het CBb het beroep van BNT ongegrond.

Agenda Markttoezichthoudersberaad 2012

Tue, 24 Apr 2012 00:00:00 +0200

Het Markttoezichthoudersberaad (MTB) is het samenwerkingsverband van toezichthouders die zich (mede) richten op het functioneren van markten en het gedrag van marktspelers. Deelnemers zijn: AFM, CBP, Consumentenautoriteit, DNB, NMa, NZa en OPTA.

Hoewel elke toezichthouder een eigen specifieke taak vervult, hebben de deelnemers bij toezicht op markten regelmatig met elkaar te maken. De vraagstukken en ontwikkelingen van het toezicht zijn vaak vergelijkbaar.

Het MTB beoogt de krachten van de toezichthouders op gezamenlijke thema’s en vraagstukken te bundelen. Een dergelijke gezamenlijke aanpak leidt tot effectiever en efficiënter toezicht. En beperkt waar mogelijk de toezichtlasten.

Het MTB zorgt ervoor dat toezichthouders structureel met elkaar in gesprek zijn, met als doel in een sfeer van openheid en onderling vertrouwen kennis te delen en ervaringen over zaakoverstijgende thema’s uit te wisselen. Bilaterale samenwerking in specifieke zaken wordt geregeld in samenwerkingsprotocollen tussen toezichthouders.

Terugblik 2011 en vooruitblik 2012
In 2011 heeft het Markttoezichthoudersberaad twee seminars georganiseerd voor haar bestuurders en medewerkers. De onderwerpen waren (on)afhankelijkheid (mei) en gedragsbeinvloeding (november). Ook heeft het Markttoezichthoudersberaad input gegeven aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken voor de “Kaderstellende Visie op Toezicht”.

In 2012 staan weer twee seminars gepland. Naast de seminars worden in 2012 gezamenlijk opgepakt:
● Aanvullende input geven aan Ministerie van Binnenlandse Zaken voor de “Kaderstellende Visie op Toezicht”.
● Input geven aan WRR voor hun onderzoek naar “Toezicht, evenwicht en verantwoordelijkheid”.
● Systeemtoezicht: analyse van de voor- en nadelen van systeemtoezicht en de toepasbaarheid daarvan in het markttoezicht.
● Criteria voor goed toezicht: gezamenlijke verkenning van elementen voor een objectieve maatstaf en heldere en consistente criteria voor goed toezicht.
● Een analyse van het spanningsveld tussen openbaarheid van oordeelsvorming en de belangen van onder toezicht gestelden.

OPTA jaarverslag en marktmonitor 2011

Mon, 23 Apr 2012 00:00:00 +0200

In 2011 neemt het gebruik van mobiel internet een enorme vlucht. Zowel het aantal mobiele abonnementen met breedband als het dataverbruik per abonnement neemt toe. Het aantal bytes dat consumenten versturen met hun mobiel is in één jaar tijd praktisch verdubbeld. Het aantal mobiele abonnementen met breedband in Nederland met zo’n 60% gestegen. Dit constateert OPTA in haar marktmonitor 2011. De marktmonitor is een vast onderdeel van het jaarverslag dat de toezichthouder vandaag publiceert. Uit het jaarverslag over 2011 blijkt dat OPTA 27 boetes en 4 lasten onder dwangsom heeft opgelegd. Wegens lopende juridische procedures kan OPTA nog niet alle boetebedragen bekend maken. In 2011 waren er gemiddeld 134 mensen werkzaam voor OPTA. Deze medewerkers hebben zo’n 944 acties ondernomen om schade aan de concurrentie of de consument te voorkomen, variërend van uitleg over de regelgeving tot het opleggen van een schriftelijke waarschuwing of boete.

Vicevoorzitter Mark de Jong in een toelichting op het jaarverslag: “Een wereld zonder internet is niet meer voor te stellen. Daarbij gebruikt een consument steeds vaker zijn mobiel om online te gaan. Dit roept nieuwe uitdagingen op voor het toezicht van OPTA. Bijvoorbeeld op het gebied van netneutraliteit, internetveiligheid en privacybescherming. Uitdagingen die de ene keer vragen om actief ingrijpen, en waar je de andere keer lef moet tonen door los te laten. Dat doen wij door de dialoog aan te gaan met consumenten en bedrijven.”

Marktontwikkelingen in 2011:
Mobiel. In 2011 neemt het aantal mobiele aansluitingen licht toe, van 19,2 miljoen eind 2010 naar 19,8 miljoen in het derde kwartaal van 2011. Het aantal mobiele abonnementen met breedband is in dezelfde periode gestegen van 5 miljoen naar bijna 8,2 miljoen. Het dataverbruik is toegenomen van 3,2 petabyte in het eerste halfjaar van 2010 naar 5,9 petabyte in het eerste halfjaar van 2011. Voor het eerst constateert OPTA een daling in het aantal verstuurde sms-berichten. In de tweede helft van 2010 werden nog bijna 6 miljard sms’jes verstuurd, de eerste helft van 2011 waren dit er ruim 5,7 miljard.
Vaste telefonie. Met de opkomst van mobiele telefonie en internet, is de vaste lijn steeds minder populair. Het belverkeer over de vaste lijn is met zo’n 5% afgenomen, van 5,4 miljard minuten in het derde kwartaal van 2010 naar ruim 5,1 miljard minuten in het derde kwartaal van 2011.
Televisie. In het derde kwartaal van 2011 hadden consumenten ruim 7,6 miljoen televisieabonnementen. Digitale televisie steeg in een jaar van 65% naar 75%. Het aantal huishoudens dat alleen analoog kijkt, is in twee jaar tijd gedaald van ruim 3 miljoen naar ruim 1,8 miljoen. Het afgelopen jaar is circa 11% van de huishoudens overgestapt naar een andere televisieaanbieder.
Bundels. Zeventig procent van de huishoudens neemt twee of meerdere diensten van één aanbieder af in een bundel. Dit zijn 5,2 miljoen huishoudens. Ongeveer 37% van de huishoudens (ruim 2,7 miljoen) neemt halverwege 2011 triple play af; breedbandinternet, vaste telefonie en televisie in één pakket. Dit was medio 2010 nog 30%. In een jaar tijd hebben dus een half miljoen huishoudens voor triple play gekozen via kabel, DSL of glasvezel.

Concurrentiebevordering
OPTA heeft in 2011 de regulering voor vaste telefonie, televisie, internettoegang en zakelijke netwerkdiensten in de periode 2012 tot en met 2014 vastgesteld. Consumenten hebben steeds meer te kiezen op het gebied van bellen, internet en televisie. Daarom heeft OPTA in het consumentensegment de regels voor KPN teruggeschroefd en besloten niet in te grijpen op de televisiemarkt. Op de zakelijke communicatiemarkten zijn concurrenten nog dusdanig afhankelijk van toegang tot de landelijk dekkende infrastructuur van KPN, dat OPTA daar strenge regels heeft opgelegd aan KPN. Daarnaast heeft OPTA eind van het jaar KPN onder verscherpt toezicht gesteld.

Consumentenbescherming
ConsuWijzer. ConsuWijzer is het gezamenlijk consumentenloket van OPTA, de Consumentenautoriteit en de Nederlandse Mededingingsautoriteit. De website ConsuWijzer.nl werd in 2011 bijna 2,3 miljoen keer bezocht. Het loket ontving zo’n 85.000 meldingen van consumenten over problemen die zij ervaren bij de aankoop van producten of diensten. Bijna een derde van deze klachten ging over telecom- of postzaken. De meeste klachten gingen over consumentenirritatie rondom telemarketing, gevolg door klachten over mobiele abonnementen en bundels.
Telemarketing en spam. Veruit de meeste klachten over telemarketing gingen in 2011 over loterijen (26%), gevolgd door energiebedrijven (16%) en de categorie telefonie & televisie (14%). In 2011 heeft OPTA voor ruim 1 miljoen euro aan boetes opgelegd voor het overtreden van de telemarketingregels, waaronder aan E.ON, L&H Customer Contact, NUON, de Goede Doelen Loterijen (Postcode Loterij, Bankgiro Loterij), Sell-it en ALL4Call. ALL4Call heeft tevens een boete gekregen voor het versturen van spam. Via www.spamklacht.nl ontving OPTA 27.371 klachten over ongevraagde e-mails, faxen en sms’jes. OPTA heeft in 2011 voor ruim 2 miljoen euro aan spamboetes opgelegd.
Misbruik via 090x-nummers. OPTA heeft in 2011 negen 0900-nummers binnen een dag na de eerste signalen over misbruik uit de lucht laten halen. Daarnaast heeft OPTA een aantal 0906-nummers ingetrokken vanwege het risico dat deze nummers gebruikt werden om bellers op te lichten.

Kijk voor het volledige jaarverslag en de marktmonitor online: http://jaarverslag2011.opta.nl/